##plugins.themes.huaf_theme.article.main##
Tóm tắt
Nghề nuôi cá rô phi (Oreochromis niloticus) thâm canh đang tạo ra áp lực nghiêm trọng về chất thải rắn, đe dọa sự bền vững của hệ sinh thái tại các vùng nuôi trồng thủy sản trọng điểm như đồng bằng sông Cửu Long. Nhằm giải quyết thách thức này, bài báo đặt mục tiêu tổng hợp và phân tích các phương pháp xử lý bùn thải hiện hành, qua đó đề xuất các chiến lược quản lý tích hợp theo nguyên lý kinh tế tuần hoàn. Thông qua đánh giá phản biện dữ liệu từ các công trình nghiên cứu (2006–2025), bài viết làm rõ các dòng vật chất, hiệu quả công nghệ và rủi ro, đóng góp một khung tiếp cận toàn diện để quản lý bùn thải thích ứng với điều kiện sinh thái nước ngọt và nước lợ. Kết quả chỉ ra ba nhóm giải pháp chiến lược. Thứ nhất, về an toàn sinh học, chế độ quản lý bùn quyết định chất lượng bùn thải; dữ liệu hiện tại cho thấy tần suất thu gom bùn định kỳ ngắn hạn (như hàng tuần) là giải pháp giúp hạn chế sự tích tụ kim loại nặng (Cd, Pb, Cr, Cu). Thứ hai, tùy chọn về công nghệ xử lý: phân hủy kỵ khí kết hợp đồng phân hủy tối ưu cho thu hồi năng lượng (Biogas), trong khi quá trình hiếu khí vượt trội về khoáng hóa phốt-pho và ni-trát cho hệ thống nuôi trồng thủy canh. Thứ ba, đối với những khu vực ven biển bị xâm nhập mặn, công nghệ UASB cho thấy tiềm năng là một giải pháp thay thế cho hồ sinh học nhờ khả năng khắc phục ức chế độ mặn. Bài báo đề xuất khung quản lý tích hợp, định hướng biến bùn thải thành phân bón và năng lượng giá trị cao.
Từ khóa: An toàn sinh học và kim loại nặng, Kinh tế tuần hoàn, Quản lý bùn thải cá rô phi, Thích ứng nước lợ, Thu hồi tài nguyên
Abstract
The intensification of Nile tilapia (Oreochromis niloticus) farming is creating severe pressure from solid waste, threatening the sustainability of aquaculture ecosystems in key regions such as the Mekong Delta. To address this challenge, this paper aims to synthesize and analyze current sludge treatment methods, thereby proposing integrated management strategies based on circular economy principles. Through a critical review of data from relevant studies (2006–2025), the paper clarifies mass flows, technological efficiencies, and associated risks, contributing a comprehensive framework for sludge management adapted to both freshwater and brackish ecological conditions. The results indicate three strategic pillars. First, regarding biosafety, the sludge management regime determines resource quality; current data suggest that short-term periodic sludge removal (e.g., weekly) is an important factor in limiting heavy metal accumulation (Cd, Pb, Cr, Cu). Second, a distinct technological trade-off exists: anaerobic digestion combined with co-digestion is optimal for energy recovery (biogas), whereas aerobic processes are superior for phosphorus and nitrate mineralization in hydroponic systems. Third, for saline-intruded coastal areas, UASB technology shows potential as an alternative to stabilization ponds due to its ability to overcome salinity inhibition. Finally, the paper proposes an integrated management framework that directs the transformation of waste sludge into high-value fertilizer and energy.
Keywords: Biosafety and heavy metals, Circular economy, Tilapia sludge management, Brackish water adaptation, Resource recovery