##plugins.themes.huaf_theme.article.main##
Tóm tắt
Nghiên cứu phân tích sự khác biệt theo giới về hồ sơ hoạt động, quyền tiếp cận và kiểm soát nguồn lực, cũng như các yếu tố ảnh hưởng trong chuỗi khai thác thủy sản tại tỉnh Khánh Hòa. Dữ liệu được thu thập qua khảo sát cắt ngang 293 lao động (145 nữ, 148 nam) tham gia trực tiếp và gián tiếp tại ba cụm ven biển: Nha Trang, Cam Ranh và Vạn Ninh – Ninh Hòa trong giai đoạn 2024–2025. Khung phân tích Harvard được sử dụng để xác định phân công lao động theo giới, lượng hóa khoảng cách giới (GAP) và so sánh giữa các khu vực. Kết quả cho thấy nam giới chiếm ưu thế tuyệt đối trong các hoạt động khai thác trực tiếp trên biển, đặc biệt là đánh bắt thủy sản (GAP từ 67,33 đến 81,25 điểm %). Ngược lại, phụ nữ tham gia nổi bật hơn ở các khâu sau khai thác (sửa chữa ngư lưới cụ, chế biến, phân loại, bảo quản và buôn bán). Trong tiếp cận và kiểm soát nguồn lực, nam giới có lợi thế rõ rệt đối với đất đai, nhà cửa và ngư trường, trong khi phụ nữ nắm vai trò chính trong các quyết định tài chính thường nhật của hộ gia đình. Các rào cản chính đối với phụ nữ bao gồm gánh nặng công việc gia đình, chuẩn mực văn hóa - truyền thống và hạn chế sở hữu tài sản. Nghiên cứu nhấn mạnh sự khác biệt đáng kể giữa ba khu vực, cho thấy nhu cầu thiết kế các giải pháp thúc đẩy bình đẳng giới phải phù hợp với đặc thù sinh kế và cấu trúc nghề cá của từng cụm địa bàn.
Từ khóa: Giới, Khoảng cách giới, Khai thác thủy sản
Abstract
This study examines gender differences in activity profiles, access to and control over resources, and influencing factors in the capture fisheries supply chain in Khanh Hoa Province, Vietnam. Data were collected through a cross-sectional survey of 293 workers (145 women and 148 men) directly or indirectly involved in fisheries activities across three coastal clusters—Nha Trang, Cam Ranh, and Van Ninh–Ninh Hoa—during 2024–2025. The Harvard Analytical Framework was applied to identify gender-based labor division, quantify gender gaps (GAP), and compare patterns across locations. Results reveal that men overwhelmingly dominate direct offshore fishing activities, particularly harvesting, with gender gaps ranging from 67.33 to 81.25 percentage points. In contrast, women are more actively involved in post-harvest stages, including net repair, processing, sorting, preservation, and fish trading. Regarding resource access and control, men hold stronger positions over key productive assets such as land, housing, and fishing grounds, while women play a more prominent role in daily household financial decisions. Major constraints for women include heavy domestic responsibilities, socio-cultural norms, and limited asset ownership.The study highlights significant variations across the three areas, underscoring the need for location-specific gender-responsive interventions tailored to local livelihood patterns and fishery structures.
Key words: Gender, Gender gap, Capture fisheries